At a glance

• Category: Beverage
• Meal: snack

Ingredients

• Whole Milk — 2 cups
• Gulkand (Rose Petal Jam) — 2 tbsp

Method

• 1. In a small saucepan, gently heat the milk over medium-low heat until it begins to simmer. (Tip: Do not boil the milk vigorously; keep it gentle to maintain its nourishing qualities.)
• 2. Remove from heat and let it cool slightly until it is warm to the touch (below 40°C). (Tip: Adding Gulkand to boiling milk can alter its delicate aromatic properties.)
• 3. Stir in the Gulkand until fully dissolved. (Tip: Gulkand is naturally sweet, so adjust the quantity based on your preference.)
• 4. Pour into a glass and serve warm or chilled according to the season. (Tip: For a refreshing summer treat, chill in the refrigerator for 30 minutes.)

Health benefits

• Supports cooling of the body
• Promotes emotional calm and heart-health
• Nourishes the tissues (Dhatus)
• Helps alleviate excessive thirst

Indications

• Daha (burning sensation)
• Pipasa (thirst)
• Raktapitta (pitta-related heat)
• Mental agitation

Suitable doshas

• pitta
• vata

Pathya (supportive)

• Summer heat
• Pitta-aggravated conditions
• Post-exercise cooling

Apathya (avoid)

• Kapha-predominant conditions
• Congestion
• Heavy mucus production
• Digestive impairment (Mandagni)

Contraindications

• Diabetes (due to sugar content in Gulkand)
• Severe Kapha imbalance
• Active respiratory congestion

Classical sources

• Sushruta Samhita · Chikitsa Sthana · Paniya Varga · Paniya Varga · Kshira Varga · Kshira Varga · Unit 7 — 01 7
• Sushruta Samhita · Chikitsa Sthana · Paniya Varga · Paniya Varga · Kshira Varga · Kshira Varga · Unit 5 — 01 5
• Sushruta Samhita · चिकित्सास्थानम् · भग्नचिकित्सितम् · भग्नचिकित्सितम् · Unit 12 — 01 12
• Sushruta Samhita · कृतान्नवर्गः · भक्ष्यवर्गः · भक्ष्याः क्षीरकृता बल्या वृष्या हृद्याः सुगन्धिनः। अदाहिनः पुष्टिकरा दीपनाः पित्तनाशनाः॥ · तेषां प्राणकरा हृद्या घृतपूराः कफावहाः। वातपित्तहरा वृष्या गुरवो रक्तमांसलाः॥ · बृंहणा गौडिका भक्ष्या गुरवोऽनिलनाशनाः। अदाहिनः पित्तहराः शुक्रलाः कफवर्धनाः॥ · मधुशीर्षकसंयावाः पूपा ये ते विशेषतः। गुरवो बृंहणाश्चैव मोदकास्तु सुदुर्जराः॥ · रोचनो दीपनः स्वर्यः पित्तघ्नः पवनापहः। गुरुर्मृष्टतरमश्चैव सट्टकः प्राणवर्धनः॥ · हृद्यः सुगन्धिर्मधुरः स्निग्धः कफकरो गुरुः। वातपहस्तृप्तिकरो बल्यो विष्यन्द उच्यते॥ · बृंहणा वातपित्तघ्ना भक्ष्या बल्यास्तु सामिताः। हृद्याः पथ्यतमास्तेषां लघवः फेनकादयः॥ · मुद्गादिवेसवाराणां पूर्णा विष्टम्भिनो मताः। वेसवारैः सपिशितैः सम्पूर्णा गुरुबृंहणाः॥ · पाललाः श्लेष्मजननाः, शष्कुल्यः कफपित्तलाः॥ · वीर्योष्णाः पैष्टिका भक्ष्याः कफपित्तप्रकोपणाः। विदाहिनो नातिबला गुरवश्च विशेषतः॥ · वैदला लघवो भक्ष्याः कषायाः सृष्टमारुताः। विष्टम्भिनः पित्तसमाः श्लेष्मघ्ना भिन्नवर्चसः॥ · बल्या वृष्यास्तु गुरवो विज्ञेया माषसाधिताः॥ · कूर्चिकाविकृता भक्ष्या गुरवो नातिपित्तलाः॥ · विरूढककृता भक्ष्या गुरवोऽनिलपित्तलाः। विदाहोत्क्लेशजनना रूक्षा दृष्टिप्रदूषणाः॥ · हृद्याः सुगन्धिनो भक्ष्या लघवो घृतपाचिताः। वातपित्तहरा बल्या वर्णदृष्टिप्रसादनाः॥ · विदाहिनस्तैलकृता गुरवः कटुपाकिनः। उष्णा मारुतदृष्टिघ्नाः पित्तलास्त्वक्प्रदूषणाः॥ · फलमांसेक्षुविकृतितिलमाषोपसंस्कृताः। भक्ष्या बल्याश्च गुरवो बृंहणा हृदयप्रियाः॥ · कपालाङ्गारपक्वास्तु लघवो वातकोपनाः। सुपक्वास्तनवश्चैव भूयिष्ठं लघवो मताः॥ · सकिलाटादयो भक्ष्या गुरवः कफवर्धनाः॥ · कुल्माषा वातला रूक्षा गुरवो भिन्नवर्चसः॥ · उदावर्तहरो वाट्यः कासपीनसमेहनुत्॥ · धानोलुम्बास्तु लघवः कफमेदोविशोषणाः॥ · शक्तवो बृंहणा वृष्यास्तृष्णापित्तकफापहाः। पीताः सद्योबलकरा भेदिनः पवनापहाः॥ · गुर्वी पिण्डी खराऽत्यर्थं लघ्वी सैव विपर्ययात्। सद्योबलकरत्वं रौक्ष्यान्नोत्तरकालम्॥ · शक्तूनामाशु जीर्येत मृदुत्वादवलेहिका|| · लाजाश्छर्द्यतिसारघ्ना दीपनाः कफनाशनाः। बल्याः कषायमधुरा लघवस्तृण्मलापहाः॥ · तृट्छर्दिदाहघर्मार्तिनुदस्तत्सक्तवो मताः। रक्तपित्तहराश्चैव दाहज्वरविनाशनाः॥ · पृथुका गुरवो स्निग्धा बृंहणाः कफवर्धनाः। बल्याः सक्षीरभावात्तु वातघ्ना भिन्नवर्चसः॥ · सन्धानकृत्पिमामं तण्डुलं कृमिमेहनुत्॥ · सुदुर्जरः स्वादुरसो बृंहणस्तण्डुलो नवः। सन्धानकृन्मेहहरः पुराणस्तण्डुलः स्मृतः॥ · द्रव्यसंयोगसंस्कारविकारान्। यथाकारणमासाद्य भोक्तॄणां छन्दतोऽपि वा॥ · अनेकद्रव्ययोनित्वाच्छास्त्रतस्तान् विनिर्दिशेत्॥ · Unit 48 — 01 48

Frequently asked questions